📝 どういう問題か?
1辺の長さが $1$ の正方形 $\mathrm{OABC}$ を底面とし、その真上にそれぞれ頂点 $\mathrm{D, E, F, G}$ がある立方体 $\mathrm{OABC\text{-}DEFG}$ を考える。頂点 $\mathrm{O}$ を通る平面で立方体を切断し、辺 $\mathrm{AE}$ 上に点 $\mathrm{P}$、辺 $\mathrm{BF}$ 上に点 $\mathrm{Q}$、辺 $\mathrm{CG}$ 上に点 $\mathrm{R}$ をとる。切断面の面積を $S$、$\alpha = \angle\mathrm{AOP}$、$\beta = \angle\mathrm{COR}$ とするとき:
・(1):$\gamma = \angle\mathrm{POR}$ とするとき、$\cos\gamma$ を $\tan\alpha, \tan\beta$ を用いて表す。
・(2):切断面の面積 $S$ を $\tan\alpha, \tan\beta$ を用いて表す。
・(3):$\alpha + \beta = \dfrac{\pi}{4}$、$S = \dfrac{7}{6}$ とするとき、(3-1) $\tan\alpha + \tan\beta$ の値、および (3-2) $\tan\alpha\tan\beta$ の値を求める。
STEP 1:(1) $\cos\gamma$ と (2) 断面積 $S$ の導出
図2の通り、$\mathrm{O}(0,0,0)$、$\overrightarrow{\mathrm{OA}}=(1,0,0)$、$\overrightarrow{\mathrm{OC}}=(0,1,0)$、$\overrightarrow{\mathrm{OD}}=(0,0,1)$ と座標軸をとると、直角三角形 $\mathrm{OAP}, \mathrm{OCR}$ において $\mathrm{OA}=\mathrm{OC}=1$ だから $\mathrm{AP}=\tan\alpha,\ \mathrm{CR}=\tan\beta$ となります。よって:
$$\overrightarrow{\mathrm{OP}} = (1,\ 0,\ \tan\alpha),\qquad \overrightarrow{\mathrm{OR}} = (0,\ 1,\ \tan\beta)$$
$$|\overrightarrow{\mathrm{OP}}| = \sqrt{1+\tan^2\alpha},\qquad |\overrightarrow{\mathrm{OR}}| = \sqrt{1+\tan^2\beta},\qquad \overrightarrow{\mathrm{OP}}\cdot\overrightarrow{\mathrm{OR}} = 1\cdot 0 + 0\cdot 1 + \tan\alpha\tan\beta = \tan\alpha\tan\beta$$
したがって $\gamma = \angle\mathrm{POR}$ に対して:
$$\cos\gamma = \frac{\overrightarrow{\mathrm{OP}}\cdot\overrightarrow{\mathrm{OR}}}{|\overrightarrow{\mathrm{OP}}||\overrightarrow{\mathrm{OR}}|} = \frac{\tan\alpha\tan\beta}{\sqrt{1+\tan^2\alpha}\sqrt{1+\tan^2\beta}}$$
また、立方体の向かい合う面(面 $\mathrm{OADE}$ と面 $\mathrm{BCGF}$、面 $\mathrm{OABP}$ と面 $\mathrm{CDGR}$)は平行なので、同一平面による切り口 $\mathrm{OPQR}$ は平行四辺形です。よってその面積 $S$ は:
$$S = |\overrightarrow{\mathrm{OP}}||\overrightarrow{\mathrm{OR}}|\sin\gamma = \sqrt{|\overrightarrow{\mathrm{OP}}|^2|\overrightarrow{\mathrm{OR}}|^2 - (\overrightarrow{\mathrm{OP}}\cdot\overrightarrow{\mathrm{OR}})^2}$$
$$= \sqrt{(1+\tan^2\alpha)(1+\tan^2\beta) - \tan^2\alpha\tan^2\beta} = \sqrt{1 + \tan^2\alpha + \tan^2\beta}$$
STEP 2:(3) $\alpha + \beta = \dfrac{\pi}{4},\ S = \dfrac{7}{6}$ のときの基本対称式
$u = \tan\alpha + \tan\beta$、$v = \tan\alpha\tan\beta$ とおきます。まず $\alpha + \beta = \dfrac{\pi}{4}$ より、正接($\tan$)の加法定理から:
$$\tan(\alpha+\beta) = \frac{\tan\alpha+\tan\beta}{1-\tan\alpha\tan\beta} = 1 \iff u = 1 - v \iff v = 1 - u \quad\cdots\text{①}$$
次に $S = \sqrt{1+\tan^2\alpha+\tan^2\beta} = \dfrac{7}{6}$ の両辺を2乗すると:
$$1 + \tan^2\alpha + \tan^2\beta = \frac{49}{36} \iff 1 + u^2 - 2v = \frac{49}{36} \quad\cdots\text{②}$$
①を②に代入して整理すると:
$$1 + u^2 - 2(1-u) = \frac{49}{36} \iff u^2 + 2u - 1 = \frac{49}{36} \iff 36u^2 + 72u - 85 = 0$$
$$(6u - 5)(6u + 17) = 0 \implies u = \frac{5}{6},\ -\frac{17}{6}$$
ここで点 $\mathrm{P}, \mathrm{R}$ は立方体の辺上の点(または $\alpha, \beta > 0$ かつ $\alpha+\beta=\frac{\pi}{4}$)より $\tan\alpha \geqq 0,\ \tan\beta \geqq 0$ なので $u = \tan\alpha + \tan\beta > 0$ です。したがって $u = \tan\alpha + \tan\beta = \dfrac{5}{6}$ であり、①より $v = \tan\alpha\tan\beta = 1 - \dfrac{5}{6} = \dfrac{1}{6}$ となります(このとき $\tan\alpha, \tan\beta$ は $\dfrac{1}{2}, \dfrac{1}{3}$ となり、高さ $\mathrm{BQ} = u = \dfrac{5}{6} \leqq 1$ も確かに満たします)。